فرود دستوری بورس - وبلاگ بازآفرینی

به گزارش وبلاگ بازآفرینی، بار دیگر یک تصمیم ناگهانی و البته غیرکارشناسانه بر معاملات بازار سهام سایه افکند. روز گذشته خبر ها و نامه نگاری ها از تصمیم وزارت صمت برای کاهش مجدد قیمت های پایه محصولات فولادی در بورس کالا حکایت داشت. در شیوه نامه پیشین مدیریت بازار فولاد، قیمت های پایه برای عرضه محصولات فولادی در بورس کالا 80درصد بهای فوب منطقه CIS معین شده بود.

به گزارش دنیای اقتصاد؛ همین رقم نیز با نقدها بسیاری روبرو شده بود و حالا وزیر صمت تصمیم گرفته تا قیمت پایه را 10 درصد دیگر کاهش دهد. هرچند این تصمیم تا کنون با مقاومت بورس کالا روبه رو شده است و از لحاظ قانونی، اجرای آن به تا یید شورای عالی بورس احتیاج دارد، اما همین خبر کافی بود تا سهامداران گروه های عظیم و کالامحور بورس تهران فروشنده شوند و به دنبال آن شاهد افت 8/ 1 درصدی شاخص کل این بازار طی معاملات روز سه شنبه باشیم.

در این میان سیاست گذار بورسی نیز ضمن اعلام مخالفت خود با تصمیمات این چنینی تا کید نموده است که در بورس جایی برای قیمت گذاری دستوری وجود ندارد.

روز سه شنبه در حالی که آمار ها حکایت از سبزپوشی بیش از نیمی از سهام بورسی داشت، اما نماگر اصلی این بازار به موجب فشار فروش تحمیل شده به گروه های عظیم با افت 8/ 1 درصدی روبرو شد. در ادامه مصوبه روز یکشنبه مجلس شورای اسلامی که خاطرنشان کرد درآمد های حاصل از صادرات مواد معدنی، فلزی، غیرفلزی، نفت، گاز و پتروشیمی خام و نیمه خام مشمول مالیات می گردد، روز گذشته رسانه ها از تصمیم ناگهانی و عجیب وزیر صمت پرده برداشتند.

بر اساس این تصمیم، علیرضا رزم حسینی بیان کرد قیمت پایه شمش فولادی باید بر اساس 70 درصد قیمت شمش CIS باشد. هر چند بورس کالا مخالفت خود را با این قیمت گذاری دستوری خاطرنشان کرد، اما سهام فولادی روانه صف فروش شد تا در برابر رشد 6/ 0 درصدی شاخص هم وزن، شاخص کل عقب نشینی بیش از 24هزار واحدی را تجربه کند.

تصمیمات یک شبه بلای جان بازار

یکی از ریسک هایی که همیشه در گزارش های مدیریتی تولیدنمایندگان بورسی قید می گردد، چالش تامین مواد اولیه است. دغدغه ای که به واسطه تحریم های مالی جدی تر شده است. یکی از مهمترین دلایل کمبود مواد اولیه را، اما باید در قیمت گذاری دستوری جست وجو کرد. جایی که قیمت ها بسیار پایین تر از سطح جهانی معین می شوند و تولیدنماینده ترجیح می دهد محصولات خود را ولو به صورت خام و نیمه خام به خارج از کشور صادر کند.

ماه گذشته بود که شیوه نامه فولادی وزارت صمت حاشیه ساز شد و داد تولیدنمایندگان و فعالان بورسی را بلند کرد. حال وزارت صمت نه تنها از تصمیم غیرکارشناسانه خود عقب ننشسته بلکه تصمیم گرفته قیمت پایه را 10 درصد دیگر کاهش دهد. از این رو قیمت پایه عرضه شمش فولادی در بورس کالا که پیش تر 80 درصد شمش CIS اعلام شده بود، در نامه جدید این وزارتخانه 70 درصد شده است.

اتاق امنی برای رانت خواران

آنالیز ها نشان می دهد در حال حاضر قیمت پایه شمش فولادی در بورس کالا حتی از قراضه وارداتی نیز پایین تر است. رئیس سازمان بورس نیز روز گذشته در گفت وگویی بیان کرد بر اساس آمار های موجود قیمت جهانی شمش حداقل 20 درصد بالاتر از قیمت داخلی است که در بورس کالا مورد معامله قرار می گیرد. رانت ایجاد شده از این طریق نیز به جای خلق ثروت تنها دلالان را فربه تر می نماید.

این اتفاق در حالی روی می دهد که بعضی از مسوولان مالی و سیاسی هر چند بی اطلاع از جزئیات معاملات و به طور کلی سازوکار بازار سرمایه کشور مدت هاست که در نقش حامی بورس ظاهر می شوند، اما مقابل تصمیمات خلق الساعه ای که ارمغانی جز شکست کمر صنایع و شرکت های عظیم کشور ندارد، فقط سکوت اختیار می نمایند.

در فضای مالی کشور و به خصوص بازار سرمایه که از حضور 50 میلیون سهامدار بهره مند است تصمیمات به مثابه تصمیمات ملی خواهد بود و باید از قبل کارشناسی و پیامد های آن مورد آنالیز قرار گیرد؛ بنابراین اعلام قیمت پایه به صورت دستوری حاصلی جز توزیع رانت در پی نخواهد داشت. این قبیل سیاست گذاری های یک شبه می تواند به عنوان مشوقی برای صادرات در نظر گرفته گردد که کاهش درآمد شرکت های بورسی و توزیع رانت دم دستی ترین پیامد آن خواهند بود.

سیاست هایی که نشأت گرفته از خطای ذهنی سیاست گذار نسبت به مفهوم بازار است و همیشه اعتراض فعالان مالی کشور را به دنبال داشته است. در این خصوص توصیه می گردد گزارش صفحه بعد مورد مطالعه قرار گیرد.

نگاه آماری به بورس سه شنبه

در حالی روز گذشته دماسنج اصلی بورس تهران افت 8/ 1 درصدی را ثبت کرد و به محدوده یک میلیون و 350 هزار واحد عقب نشست که از 348 نماد معامله شده در این بازار، 186 سهم (معادل 4/ 53 درصد) قیمت پایانی مثبتی داشتند و در مقابل 137 نماد (معادل 3/ 39 درصد) با قیمت پایانی منفی معاملات این روز را پشت سر گذاشتند. همچنین در این روز 104 سهم (معادل 8/ 29 درصد) صف خریدی به ارزش 797 میلیارد تومان داشتند و 73 نماد (معادل 21 درصد) با صف فروشی به ارزش 628 میلیارد تومان روبرو شدند.

در فرابورس نیز در حالی شاخص اصلی این بازار افت 75/ 0 درصدی را تجربه کرد که آنالیز ها حکایت از سبزپوشی 64 درصد از نماد های معاملاتی در مقابل افت قیمت پایانی 36 درصد از سهام داشت. در این بازار نیز 50 نماد (معادل 40 درصد) صف خرید به ارزش 538 میلیارد تومان و 10 نماد (معادل 8 درصد) صف فروش به ارزش 322 میلیارد تومان داشتند.

در بازار پایه فرابورس نیز از کل نماد های معامله شده (118 نماد)، 81 نماد (معادل 6/ 68 درصد) صف خرید به ارزش 608 میلیارد تومان و تنها 13 نماد (معادل 11 درصد) صف فروش به ارزش 3/ 35 میلیارد تومان داشتند. همچنین قیمت پایانی 91 نماد بازار پایه (معادل 1/ 77 درصد) مثبت و 25 نماد (معادل 1/ 21 درصد) منفی بود.

فرار پول حقیقی از کالایی ها

پس از بازگشت سرمایه های خرد به گردونه معاملات سهام طی معاملات روز دوشنبه، دیروز مجددا شاهد جابه جایی سهامی به ارزش 684 میلیارد و 560 میلیون تومان از سبد سهام معامله گران حقیقی به پرتفوی حقوقی ها بودیم. در این روز بیشترین خروج نقدینگی خرد از سهام زیرمجموعه گروه چندرشته ای صنعتی رقم خورد.

این صنعت روز گذشته شاهد جابه جایی سهامی به ارزش 126 میلیارد و 450 میلیون تومان در راستا حقیقی به حقوقی بود. پس از آن زیرمجموعه های گروه فلزات اساسی بودند که شاهد افزوده شدن سهامی به ارزش 108 میلیارد و 230 میلیون تومان به پرتفوی حقوقی ها بودند. در این گروه فولاد مبارکه با خالص فروش 83 میلیارد و 500 میلیون تومان از سوی سهامداران خرد روبرو شد.