چرا موسیقی غمگین پرطرفدار است؟ - وبلاگ بازآفرینی

به گزارش وبلاگ بازآفرینی، چرا مردم به موسیقی غمگین گرایش زیادی دارند؟ تحقیقات نشان داده است آهنگ های غمگین به انسان حس غم و ناراحتی نمی دهد، بلکه مخاطب را در یک حال و فضای نوستالژیک فرو می برد.

غمی که بر اثر گوش دادن به موسیقی وجود مخاطب را فرا می گیرد در حقیقت می تواند لذت بخش باشد. به نظر می رسد این مساله ریشه بیولوژیک هم داشته باشد.

چرا مردم به موسیقی غمگین گرایش زیادی دارند؟ اگر به دور و برتان نگاه کنید متوجه می شوید خیلی ها بیشتر از آنکه به موسیقی شاد گوش نمایند به موسیقی غمگین تمایل دارند.

در جامعه ایرانی شاید در ظاهر شدت این تمایل بیشتر از نقاط دیگر دنیا باشد؛ اما واقعیت این است که در کشور های دیگر دنیا هم موسیقی غمگین هواداران فراوانی دارد. در سال 2014 دانشمندان تحقیق کردند و به این نتیجه رسیدند گوش دادن به آهنگ های غمگین می تواند برای سلامت روان آدم ها مفید باشد.

در سال 2019 نیز تحقیق دیگری با همین موضوع منتشر شد که نشان می داد افراد افسرده آهنگ های غمگین را به آهنگ های شاد ترجیح می دهند؛ چون فکر می نمایند گوش دادن به آهنگ های غمگین حالشان را بهتر می نماید.

تحقیقات نشان داده است آهنگ های غمگین به انسان حس غم و ناراحتی نمی دهند، بلکه مخاطب را در یک حال و فضای نوستالژیک فرو می برد. نوستالژی یک حس تلخ و شیرین است که تخیل را به کار می اندازد و با زنده کردن خاطرات شیرین گذشته به مخاطب آرامش می بخشد.

در بخشی دیگر از تحقیقات منتشرشده آمده است غمی که بر اثر گوش دادن به موسیقی وجود مخاطب را فرامی گیرد در حقیقت می تواند لذت بخش باشد. برای اینکه با گوش دادن به آهنگ های غمگین یک نفر بتواند به این لذت دست پیدا کند، آهنگ مورد نظر نباید ایجاد ترس یا اضطراب کند، باید از نظر زیبایی شناسی دلپذیر باشد و گذشته را به یاد بیاورد.

البته به نظر می رسد این مساله که چرا خیلی آهنگ های غمگین را دوست دارند ریشه بیولوژیکی هم داشته باشد. پروفسور دیوید هورون David Huron از دانشگاه اوهایو تحقیقی انجام داده است درباره اینکه چرا بعضی موسیقی غمگین را دوست دارند و بعضی دیگر اصلا آن را دوست ندارند و حتی شنیدن آن را نمی توانند تحمل نمایند.

او می گوید: یکی از چیز هایی که برای من جالب بود تفاوت بین افرادی است که به موسیقی غمگین گوش می دهند و عاشق آن هستند و کسانی که از آن بدشان می آید.

تحقیقات ما نشان داد که این مساله به علت وجود هورمونی به نام پرولاکتین است. وقتی کسی گریه می نماید در بدن او پرولاکتین آزاد می گردد. ترشح پرولاکتین احساس بهتری به او می دهد و او را آرام می نماید.

او شرح می دهد: کسانی که از گوش دادن به موسیقی غمگین لذت می برند پرولاکتین زیادی ترشح می نمایند و کسانی که این کار را ناراحت نماینده و بی فایده می دانند و نمی خواهند آن را بشنوند، احتمالا وقتی به آن گوش می دهند به مقدار کافی در بدن آن ها پرولاکتین آزاد نمی گردد؛ بنابراین پرولاکتین هورمونی است که حال ما را خوب می نماید و احساس آرامش می دهد.

اگر وقتی به موسیقی غمگین گوش می دهیم در بدن ما این هورمون آزاد گردد، حس خوبی پیدا خواهیم کرد,، اما اگر آزاد نگردد یا به مقدار کافی نباشد، آنچه از موسیقی غمگین دریافت می کنیم فقط ناراحت شدن است و یاریی در بهتر شدن حال نمی نماید.

پس نهایتا به این نتیجه می رسیم که همه احساسات ما از جمله احساسی که بعد از شنیدن موسیقی غمگین داریم، تحت تاثیر هورمون ها هستند.

البته دانشمندان معتقدند گوش دادن به موسیقی باعث فراوری دوپامین هم می گردد؛ یک پیغام رسان شیمیایی مهم که به تنظیم بسیاری از عملکرد های بدن، از جمله حس لذت و انگیزش یاری می نماید. همین ویژگی موسیقی را همرده غذا قرار می دهد.

از سوی دیگر موسیقی غمناک برای هر کسی طعم خاصی دارد. بیشتر افراد با یک آهنگ خاص رابطه برقرار می نمایند و تجربه متفاوتی از هر قطعه موسیقی دارند.

یک پژوهش دیگر نشان می دهد که این نوع موسیقی می تواند حامل لذت، راحتی یا درد برای افراد مختلف باشد. این پژوهش اثرات آهنگ های غمناک را بر هیجانات آنالیز نموده است.

توماس ائورالا، استاد موسیقی شناسی در دانشگاه دورهام گفته است آدم ها به سه علت از گوش دادن به آهنگ های غمگین لذت می برند؛ نخست آنکه موسیقی غمگین می تواند احساس غم و اندوه از دست دادن را عمیق کند و وسعت بخشد.

این تجربیات اغلب لذت بخش نیست؛ اما می تواند به نوعی انعکاس دهنده درمان باشد. دوم آنکه موسیقی غمگین می تواند مخاطب را در احساس افسردگی یا روز هایی با حس و حال بارانی راهنمایی کند.

غمگین و افسرده بودن اگرچه منفی استنباط می گردد، ولی می تواند مخاطب را به سمت خلاقیت هم سوق بدهد و در نهایت کسانی که به طور افراطی به موسیقی غمگین گوش می دهند به سادگی از آن لذت می برند.

در این پژوهش که دو سال پیش منتشر شده آمده است که بسیاری از شرکت نمایندگان احساساتشان را بعد از گوش دادن به موسیقی غمگین به این صورت توصیف می نمایند: لذت بخش، قوی و احساسات غمگین.

علاوه بر این همان شرکت نمایندگان سطح بالایی از احساس همدلی را در درون خود داشته اند. درواقع اگر کسی ذاتا آدم دلسوزی است، گوش دادن به آهنگ های غمگین این فرصت را برایش به وجود می آورد تا این احساسات را بروز دهد و احتمالا برایش بسیار لذت بخش خواهد بود.

در یک پژوهش دیگر نیز محققان انگلیسی و فنلاندی با انجام تحقیقی به این نتیجه رسیدند که اندازه تمایل افراد به گوش دادن به موسیقی غمگین ناشی از اندازه قدرت همدردی آنان است.

محققان قطعاتی از موسیقی غمگین را دراختیار شرکت نمایندگان در تحقیق قرار دادند و از آنان خواستند که قبل و بعد از شنیدن موسیقی به بعضی سوال ها در فرمی که به آن ها داده شد، پاسخ دهند و احساس خود را بیان نمایند.

کارشناسان هنگام گوش دادن افراد به موسیقی، میانگین ضربان قلب و فعالیت الکتریکی پوست آنان را ثبت کردند و خصوصیت های فردی مانند سلیقه موسیقیایی و خاطرات غمگین آن ها در گذشته را در این تجربه در نظر گرفتند.

نتایج نشان داد که واکنش های عاطفی به موسیقی غمگین می تواند ناشی از سه عامل محبت و مهربانی، همدردی و نگرانی باشد. طبق این تحقیق، افرادی که در آن واحد حس نگرانی و ناراحتی را داشتند، عواطف منفی تر را نسبت به کسانی که احساس ناراحتی و مهربانی داشتند، بروز دادند.

به عبارت دیگر، افرادی که همزمان احساس ناراحتی و مهربانی داشتند، بیش از دیگران از موسیقی غمگین لذت می بردند. محققان به اعضای این گروه عشاق اندوه لقب داده اند.

یافته های محققان نشان می دهد نه تنها همدلی بالا در لذت بردن افراد از موسیقی غمناک تاثیر داشت، بلکه این افراد قادر هستند خودشان را کنترل و فاصله شان را از این فرآیند حفظ نمایند.